پنجشنبه , آذر ۲ ۱۳۹۶
صفحه اصلی » اخلاق و عرفان » ترس از خدا یا دوستی با خدا

ترس از خدا یا دوستی با خدا

ترس از خدا یا دوستی با خداReviewed by کارشناس دینی on Oct 1Rating: ۵.۰

پرسش:
‌بعضی از روحانیون می گویند که از قیامت بترسید، از خدا بترسید و بعضی دیگر می گویند خداوند ترس ندارد و انسان می تواند دوست خداوند باشد. چگونه رفتار کنیم که هم از خداوند بترسم و هم با او دوست باشیم؟

پاسخ:
یکی از صفات مؤمنان که در قرآن هست، ترس از خدا است. ۱ خداوندی که از پدر و مادر نسبت به بندگانش مهربانتر است و به اوصافی چون رحمان و رحیم و لطیف و غفور متصف است، هرگز ترس ندارد. ترس مؤمنان از خدا میتواند به یکی از دو چیز برگردد:
گاهی به خاطر ترک مسئولیت ها و احتمال عدم انجام وظائف لازم در برابر خدا ‌و گاهی به خاطر درک عظمت مقام و توجه به وجود بیانتهای پروردگار است. هر چند مؤمن به وظیفه خود عمل میکند ولی از این میترسد که عملش مورد قبول حق واقع نشود.

از اینرو قرآن میفرماید: وَ الَّذینَ یُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَهٌ أَنَّهُمْ إِلی‏ رَبِّهِمْ راجِعُونَ ۲مؤمنان کسانی هستند که نهایت تلاش را در انجام طاعات دارند اما با این حال خود را مقصر میدانند و دلهایشان ترسان است از اینکه سرانجام بهسوی پروردگارشان باز میگردند. در روایتی از رسول خدا(ص) درباره آیه فوق سؤال شد که آیا ممکن است مردی زنا و دزدی کند و شراب بخورد و در عین حال از خدا بترسد؟ حضرت فرمودند: نه، ولی مقصود این است با این که روزه میگیرد و صدقه میدهد و نماز میخواند، از خدا بترسد که اعمال او را قبول نکند.۳

قرآن برای کسانی که به مقام خائفان رسیده باشند، دو باغ بهشت منظور کرده است. وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ۴ در ذیل آیه مذکور چهار تفسیر احتمال داده شده است:
۱ـ خوف از مواقف قیامت،
۲ـ خوف از مقام علمی خدا و مراقبت دائمی او نسبت به همه انسانها،
۳ـ خوف از خدا بهخاطر مقام پروردگار و جلال او،
۴ـ خوف از عدالت او.
۵ خوف از خدا به هر یک از معانی فوق باشد، با عشق به خدا منافاتی ندارد، چون خداوندی که در قرآن بیش از ۱۱۴ بار رحمان و رحیم معرفی شده، وجود مخوف و ترسآوری نمیتواند باشد، خداوند منشأ همه زیباییها، مهربانیها و خوبیها بوده چنین موجودی دوست داشتنی است. ترس از خدا در حقیقت به کیفیت و چگونگی اعمال ما برمیگردد.

مؤمنان دو صفت ترس و عشق را در خود جمع کردهاند. همانطور که قرآن یکی از صفات مؤمن را ترس از خدا میداند، عشق به پروردگار را نیز از جمله نشانه های مؤمنان ذکر میکند: والّذین آمنوا أشدّ حبّاً لله؛ کسانی که ایمان به خدا آوردهاند عشق بیشتری به او دارند.۶ راز و رمز ایندو، در عرفان و معرفت حق نهفته است. کسی که خدا را شناخته باشد، غیر او را شایسته عشق و محبت نمیبیند. آن کس که تو را شناخت جان را چه کند فرزند و عیال و خانمان را چه کند دیـوانه کنـی، هـر دو جـهــانش بخشـی دیوانه تو هـر دو جهان را چه کند.

پی نوشت ها
۱ نحل،۵۰؛ رعد،۲۱.
۲ مؤمنون، ۶۰.
۳ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، تهران، اسلامیه، چاپ مختلف، ج۶۷، ص ۳۴۲.
۴ الرحمن، ۴۶.
۵ محمدحسین طباطبائی، المیزان فی تفسیرالقرآنالکریم، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۷، ج۱۹، ص۱۰۹. ۱.
۶ بقره، ۱۶۵

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.