دوشنبه , آبان ۲۹ ۱۳۹۶
صفحه اصلی » احکام شرعی » احکام پوشش » مواردی که پوشیدن لباس مشکی مکروه نیست

مواردی که پوشیدن لباس مشکی مکروه نیست

مواردی که پوشیدن لباس مشکی مکروه نیستReviewed by کارشناس دینی on Oct 16Rating: ۵.۰

چادر مشکی

پرسش: در چه جای پوشیدن لباس مشکی مکروه نیست و از حکم کراهت استثناء شده است؟

اگر چه به طور اجمالی از روایات فهمیده می شود که پوشیدن لباس مشکی مکروه است.[۱] ولی حکم کراهت مذکور به طور صددرصد برای همۀ انواع لباس‌ها و برای همۀ افراد اعم از زن و مرد و برای همۀ زمان‌ها و ایام نیست. یعنی موارد متعددی از حکم کراهت لباس مشکی مستثنا شده است که بعضی از مهم‌ترین آن عبارتند از:

الف ـ عدم کراهت لباس مشکی برای بانوان:
تردیدی نیست که در اسلام پوشش زن و مرد از نظر نوع، مقدار و حتّی رنگ متفاوت است مثلاً جامۀ زربافت و حریر برای زن جائز ولی برای مرد جائز نیست مقدار واجب پوشش بانوان طبق نظر مشهور فقها همۀ بدن به جز وجه و کفّین است ولی مقدار پوشش مردان کمتر است. از نظر رنگ پوشش نیز استفاده از لباس احرام سفید رنگ در حج برای مردان مستحب است ولی زنان مجاز هستند از همان لباس معمولی و لو رنگ غیر سفید استفاده نمایند.
در کتاب‌های فقهی نیز هیچ یک از فقهای برجستۀ شیعه فتوا به کراهت لباس و پوشش مشکی بانوان نداده‌اند بلکه برعکس تصریح به عدم کراهت و بالاتر از آن نموده‌اند.
فقیه ژرف‌اندیش شیعه مرحوم صاحب جواهر در کتاب فقهی معروف خود نقل کرده است که طبق تصریح کتاب‌های متعددی از اصحاب امامیه کراهت پوشش سیاه مختص مردان است زیرا شارع مقدّس پوشش غلیظ‌تر و بیشتری برای زنان هنگام مواجهه با نامحرم قرار داده است و رنگ مشکی در مقایسه با رنگ‌های دیگر به نحو بهتری پوشش غلیظ‌تر و بیشتر را تأمین می‌کند.[۲]

ب ـ عدم کراهت بعضی از پوشش‌های مشکی خاص:
در روایتی نقل شده است که پیامبر اکرم(ص) از پوشش سیاه کراهت داشت مگر در سه مورد: خفّ (نوعی کفش چرمی نازک) عمامه و کساء.[۳] کساء به قرینۀ حدیث شریف کساء از پیامبر اکرم(ص)، لباس بلند و فراگیر تمام بدن است که شامل عبا و چادر مشکی بانوان نیز می‌گردد پس این سه پوشش مشکی استثنا شده، کراهت ندارند. حضرت آیت الله بهجت در کتاب جامع المسائل می گویند: بدان که در کتب اصحاب، مواردى براى کراهت نماز در ثوب ذکر شده است، از آن جمله: لباس سیاه غیر از عمّامه و خفّ و کساء است.[۴] بعضی از فقها و مراجع تقلید زمان حاضر مثل آیات عظام خامنه‌ای و تبریزی (ره) نیز تصریح کرده‌اند که چادر مشکی کراهت ندارد و بعضی نیز مانند آیت الله فاضل لنکرانی(ره) بالاتر از عدم کراهت تصریح کرده‌اند که چادر مشکی بهترین نوع حجاب است.[۵] علاوه بر ادلّۀ فوق امروزه در روانشناسی رنگ‌ها ، این یک واقعیت مسلّم است که رنگ مشکی، رنگی صامت و غیر فعال است که باعث تحریک و جلب توجّه نمی‌شود و این ویژگی بدون این که هیچ عارضه منفی داشته باشد[۶] با حکمت حجاب و پوشش زنان در مقابل نامحرم که همان عدم جلب توجّه و ایجاد آرامش روانی در جامعه است نیز سازگار است.

ج ـ عدم کراهت پوشش مشکی در مراسم عزاداری:
استفاده از رنگ مشکی در مراسم عزاداری کراهت ندارد. بلکه از فرزند امام سجاد(ع) نقل شده است که گفته‌اند وقتی جدّم امام حسین (ع) شهید شد زنان بنی‌هاشم در عزای آن حضرت لباس سیاه پوشیدند و این لباس را در گرما و سرما تغییر نمی‌دادند.[۷] حتّی در مراسم سوگواری غیر معصومین(ع) نیز سیره عملی مردم متدین و حتّی غیر متدین، پوشیدن لباس سیاه در مراسم عزاداری است.
علاوه بر این سیاه پوشی، خاصیت سازندۀ دیگری به نام احیای امر اهل بیت(ع) دارد که مطلوب و محبوب آن ذوات مقدس است که فرمودند: «رحم الله من احیا امرنا»[۸] یعنی کسی که امر ما را احیا کند، مشمول رحمت حق باد.
توصیه می کنم جهت اطلاع بیشتر به مطالب زیر نیز، حتما مراجعه کنید:
اگر لباس مشکی مکروه است چرا زنان چادر مشکی می پوشند؟
پوشیدن لباس مشکی برای مرده
چرا پوشیدن لباس مشکی مکروه است؟
حکم پوشیدن لباس مشکی در عزاداری
آیا پوشیدن چادر مشکی کراهت دارد؟

_________________
پی نوشت ها:
] برای آشنایی با این روایات به کتاب‌های فروع کافی، ج ۲، کتاب الصلاه باب اللباس الذی تکره الصلاه فیه و ما لا تکره، ص ۳۹۷، فروع کافی ج ۶ کتاب الزی والتجمل باب لبس السواد، ص ۴۴۹، وسائل الشیعه، ج ۳، کتاب الصلاه ابواب لباس المصلی، باب ۱۹، باب کراهه لبس السواد الاّ … و مستدرک الوسائل جلد و ابواب مذکور مراجعه شود.
[۲] محمّد حسن نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج ۸، ص ۲۳۵.
[۳] عده من اصحابنا عن احمد بن ابی عبدالله عن بعض اصحابه رفعه قال: کان رسول الله یکره السواد الا فی ثلاث الخف و العمامه و الکساء .. کلینی، فروع کافی، ج ۶، کتاب الزیّ والتجمل باب لبس السواد، روایت یک، ص ۴۴۹.
[۴] جامع المسائل (للبهجه)، ج‏۱، ص: ۳۱۴
[۵] ویژه نامه فرهنگ اسلام، بهار ۱۳۷۹، ص ۷.
[۶] بعضی بدون هیچ دلیل و مدرکی به انگیزۀ فرهنگ سازی بر ضد چادر مشکی، ادعا نموده‌اند که حجاب و چادر مشکی باعث بیماری‌های روحی وجسمی مثل افسردگی و نرمی استخوان می‌گردد. برای آگاهی از نادرستی ادعای این افراد به قسمت دوّم مقالۀ «نقد ادله مخالفین چادر مشکی» روزنامۀ جمهوری اسلامی، ۴ بهمن ۷۹، مراجعه شود.
[۷] البحرانی، الحدائق الناظره فی احکام العتره الطاهره، ج ۷، ص. ۱۱۸
[۸] وسائل‏الشیعه، ج۱۲ ، ص۲۰.
منبع: اسلام کوئست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.