جمعه , آذر ۳ ۱۳۹۶
صفحه اصلی » احکام شرعی » احکام تقلید » شرایط مجتهد برای تقلید کردن

شرایط مجتهد برای تقلید کردن

شرایط مجتهد برای تقلید کردنReviewed by کارشناس دینی on Dec 4Rating: ۵.۰

شرایط مجتهد جامع الشرایط چیست؟

آیهالله العظمی امام خمینی: از مجتهدی باید تقلید کرد که مرد و بالغ و عاقل و شیعۀ دوازده امامی و حلال زاده و زنده و عادل باشد. و نیز بنابر احتیاط واجب باید از مجتهدی تقلید کرد که حریص به دنیا نباشد و از مجتهدین دیگر اعلم باشد، یعنی در فهمیدن حکم خدا از تمام مجتهدین زمان خود استادتر باشد.

آیات عظام: خوئی، سیستانی، تبریزی: از مجتهدی باید تقلید کرد که مرد و بالغ و عاقل و شیعۀ دوازده امامی و حلال زاده و زنده و عادل باشد (آیهالله تبریزی: و نیز معتبراست سابقۀ فسق معروفی بین مردم نداشته باشد و از مجتهدی که تقلید می شود، غیر از اوصاف ذکر شده امر دیگری معتبر نیست ) وعادل کسی است که کارهائی را که بر او واجب است، بجا آورد و کارهائی را که بر او حرام است ترک کند، و نشانۀ عدالت این است که در ظاهر شخص خوبی باشد، که اگر از اهل محلّ یا همسایگان او یا کسانی که با او معاشرت دارند حال او را بپرسند، خوبی او را تصدیق نمایند و در صورتی که اختلاف فتوی بین مجتهدین در مسائل محلّ ابتلاء ولو اجمالاً معلوم باشد لازم است مجتهدی که انسان از او تقلید می کند، اعلم باشد یعنی در فهمیدن حکم خدا از تمام مجتهدین زمان خود بهتر (آیهالله سیستانی: تواناتر) باشد.
آیات عظام: گلپایگانی، صافی گلپایگانی: از مجتهدی باید تقلید کرد که مرد و بالغ و عاقل و شیعۀ دوازده امامی و حلال زاده و زنده و عادل باشد و عادل کسی است که با ملکۀ عدالت کارهائی را که بر او واجب است بجا آورد و کارهائی را که بر او حرام است ترک کند،  و ملکۀ عدالت عبارتست از حالتی که وادار کند انسان را به اطاعت و ترک معصیت و نشانۀ آن این است که اگر از اهل محلّ یا از همسایگان او یا کسانی که با او معاشرت دارند حال او را بپرسند، خوبی او را تصدیق نمایند و مجتهدی که انسان از او تقلید می کند- در صورت علم به مخالفت فتوای او با فتوای غیر- بنابر احتیاط واجب باید غیر، اعلم از او نباشد مگر آنکه فتوای غیر اعلم موافق با احتیاط باشد (آیهالله صافی گلپایگانی: یا فتوای اعلم شاذ و نادر باشد که دراین صورت باید به قولی که احوط است عمل نماید) واعلم یعنی در فهمیدن حکم خدا از تمام مجتهدین زمان خود استادتر باشد.

آیت الله العظمی بهجت: تقلید از مجتهدی که مرد،بالغ ،عاقل،شیعۀ دوازده امامی ،حلال زاده ،آزاد،زنده و عادل باشد جایز است و بنا براظهر باید از مجتهدین دیگر اعلم باشد یعنی در استنباط احکام الهی تواناتر باشد ویا اینکه از نظر علمی و اجتهاد مساوی دیگر مجتهدین باشد و در صورتی که شناختن اعلم یا بدست آوردن فتاوای او مشکل باشد (مستلزم عسر و حرج باشد)می تواند با رعایت الاعلم فالاعلم و سایر شرایط،از غیر اعلم تقلید نماید.

آیت الله العظمی فاضل لنکرانی: از مجتهدى باید تقلید کرد که: مرد بالغ، عاقل، شیعه دوازده امامى، حلال زاده، زنده و عادل باشد و مقصود از عدالت آن است که قدرت نفسانیه اى بر انجام واجبات و ترک گناهان کبیره داشته باشد. و احتیاط واجب آن است که مرجع تقلید حریص به دنیا نباشد و لازم است از مجتهدین دیگر اعلم باشد یعنى در فهمیدن حکم خدا از همه مجتهدین عصر خودش عالمتر باشد. یکى از راه هاى شناخت عدالت حسن ظاهر است. یعنى با او رفت و آمد و معاشرت داشته باشد و در شرایط مختلف او را دیده باشد که مسائل شرعى را رعایت مى کند و یا همسایگان و اهل محل خوبى او را تصدیق کنند. {و} در صورتى که دو مجتهد از نظر علمى مساوى باشند احتیاط لازم آن است که از کسى که اتقى و اورع است تقلید کند.

آیت الله العظمی امام خامنه ای: از کسی باید تقلید کرد که شرایط آن را داشته باشد: ۱. مرد باشد. ۲. بالغ باشد. ۳. عاقل باشد. ۴. شیعه‌ی ۱۲ امامی باشد. ۵. حلال زاده باشد. ۶. بنابر احتیاط (واجب) زنده باشد. ۷. عادل باشد. ۸. با توجه به حساسیت و اهمیت منصب مرجعیت در فتوا، بنابر احتیاط واجب، قدرت تسلط بر نفس سرکش را داشته و حرص به دنیا نداشته باشد. ۹. مجتهد باشد. ۱۰. بنابر احتیاط واجب اعلم باشد.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی: مجتهدى که از او تقلید مى کند باید داراى صفات زیر باشد: مرد، بالغ، عاقل، شیعه ی دوازده امامى، حلال زاده و همچنین بنابراحتیاط واجب عادل و زنده باشد. (عادل کسى است که داراى حالت خداترسى باطنى است که او را از انجام گناه کبیره و اصرار بر گناه صغیره باز مى دارد) {و} در مسایلى که مجتهدین اختلاف نظر دارند باید از «اعلم» تقلید کند.

آیهالله العظمی وحید خراسانی: قول مجتهدی برای مقلّد حجّت است که مرد و عاقل و شیعه دوازده امامی و حلالزاده و زنده – هرچند به ادراک حیات او در حالی که ممیز باشد- و عادل و بنابراحتیاط واجب بالغ باشد. و عادل کسی است که کارهایی را که بر او واجب است بجا آورد و کارهایی که بر او حرام است ترک کند، و نشانه عدالت این است که در ظاهر شخص خوبی باشد که اگر از اهل محلّ یا همسایگان او یا کسانی که با او معاشرت دارند حال او را بپرسند خوبی او را تصدیق نمایند و مجتهدی که انسان از او تقلید می کند –در صورتی که علم اگر چه اجمالاً به اختلاف بین مجتهدین در فتوا نسبت به مسائل محلّ ابتلاء داشته باشد – باید اعلم باشد، یعنی در فهمیدن حکم خدا و وظائف مقرّره به حکم عقل وشرع از تمام مجتهدهای زمان خود بهتر بوده، مگر اینکه قول غیر اعلم مطابق با احتیاط باشد.

[irp]

منابع:
(۱) توضیح المسائل مراجع م ۲.
(۲) رساله آموزشی آیهالله العظمی امام خامنه ای، درس ۲، ص ۷.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.