جمعه , آذر ۳ ۱۳۹۶
صفحه اصلی » کشکول » فرق دلیل با بینه

فرق دلیل با بینه

فرق دلیل با بینهReviewed by کارشناس دینی on Dec 7Rating: ۳.۰
پرسش : تفاوت دلیل با بینه چیست؟
پاسخ : بینه» در لغت عرب به معنای دلالت واضح و آشکار است، خواه این دلالت عقلی باشد و خواه محسوس V}(مفردات راغب، ماده «بین»). {V «بینه به این معنا در آیات فراوانی از قرآن کریم به کار رفته است مثل: «و آتینا عیسی ابن مریم البینات» V}(بقره، آیه ۸۷). {V «و لقد انزلنا الیک آیات بینات و ما یکفر بها الا الفاسقون» V} (بقره، آیه ۹۹).{V «و فیه آیات بینات مقام ابراهیم» V}(آل عمران، آیه ۹۷). {V بینه که جمع آن بینات است در آیات قرآن گاه صفت برای آیات واقع شده یعنی نشانه های روشن و آشکار و گاه به معنای معجزاتی که حقانیت پیامبران(ع) را به ثبوت می رساند به کار رفته است مثل آیه ۲۵ از سوره مبارکه فاطر: «جاءتهم رسلهم بالبینات و بالزبر وبالکتاب المنیر» که بینات در این آیه شریفه به معنای دلایل روشن و معجزاتی است که دلیل بر درستی و صدق مدعی نبوت است و «زبر» جمع زبور به معنای کتاب هایی است که خط آنها با استحکام نوشته شده و در اینجا کنایه از استحکام مطالب آنها است و اشاره به کتاب هایی است که قبل از حضرت موسی(ع) نازل شده و کتاب منیر اشاره به کتاب حضرت موسی(ع) و کتاب های آسمانی دیگری است که بعد از آن حضرت نازل گردیده است. و در تفسیر دیگر «زبر» آن قسمت از کتب انبیا است که تنها محتوا پند و اندرز و نصیحت و مناجات بوده (مانند زبور حضرت داود) ولی «کتاب منیر» آن دسته از کتاب های آسمانی است که دارای احکام و قوانین و دستورات مختلف فردی و اجتماعی است مانند تورات و انجیل و قرآن و این تفسیر مناسبتر به نظر می رسد V}(تفسیر نمونه، ج ۱۸، ص ۲۴۰). {V البته «بینه» در علوم دیگری مثل فقه و اصول نیز کار برد دارد و به معنای خاص خود آمده است. مثلا «بینه» در اصطلاح علم فقه و فقها به معنای دو شاهد عادل است چنانچه در حدیث آمده است: «البینه علی المدعی والیمین علی من انکر؛ فرد مدعی باید برای اثبات ادعایش دو شاهد عادل بیاورد و اگر شاهدی نبود و یا مدعی اقامه شهود نکرد باید خود منکر این ادعا قسم بر نفی ادعای مدعی بخورد و در این صورت حق با او خواهد بود. اما کلمه «دلیل» در لغت به معنای چیزی است که با آن با چیزی آشنا می شویم و از آن شناخت حاصل می کنیم مثل دلالت لفظ بر معنا که لفظ دلیل است و ما را با معنا آشنا می کند. حال این راهنمایی روشن و واضح است که در این صورت «تنبه» نام دارد مانند آیات الهی و اعجاز انبیا و پیام های کتب آسمانی و قرآن کریم و گاه ممکن است چندان شفاف و واضح نباشد یعنی دلالتش رسا و شفاف نباشد V}(مفردات راغب، ماده «دل»). {V در نتیجه بین دلیل و بینه به اصطلاح منطقی، عموم و خصوص مطلق است یعنی هر بینه ای دلیل می باشد ولی هر دلیلی بنیه نیست مگر این که دلیل واضح و روشن باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.