دوشنبه , آبان ۲۹ ۱۳۹۶
صفحه اصلی » کشکول » نقش توبه در سعادت انسان

نقش توبه در سعادت انسان

نقش توبه در سعادت انسانReviewed by کارشناس دینی on Dec 8Rating: ۴.۰
پرسش : آیا پس از توبه انجام اعمال حسنه ای که از انسان سلب توفیق شده است و به سبب گناه انجام انها غیر ممکن شده ممکن می شود؟
پاسخ : نقش توبه در بازگشایی در سعادت و قرار گرفتن در مسیر حق و اصلاح عملکردهای غلط گذشته و گشودن دریچه امید به روی انسان بسیار اساسی است. بسیار می شود که از انسان در طول زندگی و به ویژه در آغاز تربیت و اصلاح نفس، لغزش هایی سر می زند، اگر درهای بازگشت به روی او بسته شود مأیوس می گردد و برای همیشه از راه می ماند و لذا در مکتب تربیتی اسلام، توبه به عنوان یک اصل تربیتی با اهمیت زیاد مطرح است و اسلام از تمام گنهکاران دعوت می کند که برای اصلاح خویش و جبران گذشته از این در وارد شوند. براساس آیات قرآن مجید هر نوع بازگشتی از سوی بندگان، موجب بازگشت توفیق و یا سلب توفیق از سوی خداوند متعال می شود؛ «عسی ربکم ان یرحمکم و ان عدتم عدنا؛ امید است که پروردگارتان شما را رحمت کند و اگر بازگردید باز می گردیم» V}(اسرا، آیه ۸). {V و درباره کسانی که توبه کرده اند خداوند می فرماید: «فاولئک یبدل سیئاتهم حسنات؛ پس خداوند بدیهایشان را به نیکی ها تبدیل می کند» V} (فرقان، آیه ۷۰).{V از این آیات به خوبی استفاده می شود توفیقات الهی پس از توبه رو به سوی انسان می آورد. البته باید توبه را به درستی و با جدیت انجام داد که در این باره توجه شما را به مطالب زیر جلب می کنیم. حضرت سجاد(ع) در مناجات تایبین از مناجات های پانزده گانه (خمسه عشر) که در مفاتیح الجنان مرحوم شیخ عباس قمی نیز آمده است به پیشگاه خداوند چنین عرضه می دارد: خدایا! تو کسی هستی که دری به سوی عفوت بر روی بندگانت گشوده ای و نامش را توبه گذاشته ای و فرموده ای؛ بازگردید به سوی خدا و توبه خالص کنید. اکنون عذر کسانی که از ورود به این در بعد از گشایش آن غافل شوند چیست؟ در روایات به قدری بر مسأله توبه تأکید شده که در حدیثی از حضرت امام باقر(ع) می خوانیم: «ان الله تعالی اشد فرحا بتوبه عبده من رجل اضل راحلته و زاده فی لیله ظلما و فوجدها؛ خداوند از توبه بنده اش بیش از کسی که مرکب و توشه خود را در بیابان در یک شب تاریک گم کرده و سپس آن را می یابد، شاد می گردد» V} (تفسیر نمونه، ج ۲۴، ص ۲۹۵).{V و باز در روایتی دیگر از آن حضرت آمده است: H}«التائب من الذنب کمن لاذنب له والمقیم علی الذنب و هو مستغفر منه کالمستهزء؛ {H کسی که از گناه توبه کند، همچون کسی است که اصلا گناه نکرده است و کسی که به گناه خود ادامه دهد در حالی که استغفار می کند مانند کسی است که مسخره می کند» V} (همان، ص ۲۹۶).{V حقیقت توبه همان پشیمانی و ندامت از گناه است که لازمه آن تصمیم بر ترک گناه در آینده است و اگر گناه گذشته کاری بوده که قابل جبران است باید در صدد جبران برآید و به این ترتیب ارکان توبه را می توان در پنج چیز خلاصه کرد: ۱. ترک گناه، ۲. ندامت، ۳. تصمیم بر ترک در آینده، ۴. جبران گذشته، ۵. استغفار و طلب بخشش و مغفرت از خداوند. پس توبه تنها استغفار یا پشیمانی از گذشته و حتی تصمیم به ترک در آینده نیست، بلکه علاوه بر همه اینها باید شخص گنهکار در مقام جبران برآید و فسادی را که مرتکب شده جبران نماید. این صحیح نیست که مثلا در جلوی دیگران فردی را به دروغ و حیله متهم کنیم و بعد در خانه خلوت استغفار نماید. پس باید حقوقی از خداوند مثل نماز و روزه و عبادات و تکالیفی را که ضایع و ترک کرده و نیز حقوقی از مردم را که تباه ساخته جبران نماید و آنها را تدارک کند و حقوق مردم را به آنها برگرداند و در صورت امکان و دسترسی از آنها رضایت و حلالیت بطلبد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.