صفحه اصلی » احکام شرعی » نظر اسلام در مورد نگهداری از سگ در خانه

نظر اسلام در مورد نگهداری از سگ در خانه

نظر اسلام در مورد نگهداری از سگ در خانهReviewed by کارشناس دینی on Dec 22Rating: ۵.۰

آیا از نظر اسلام نگهداری از سگ در خانه اشکال دارد؟ سگ شکاری یا گله یا نگهبان چه؟

در اسلام نگهداری از سگ به دو شیوه مختلف بیان شده است و حکم نگهداری آن متفاوت است:

الف: گروهی از سگها دارای منافع واقعی برای انسانها بوده و از آنها برای نگهبانی منازل، دام و یا شکار استفاده می شده که اکنون کاربردهای جدیدی همانند جستجوی مواد منفجره، مواد مخدر و نیز عملیات امداد و نجات در زلزله ها و بلایای طبیعی و موارد مشابه دیگری نیز به کاربردهای قبلی سگ ها اضافه گردیده است .
نظر به اینکه از دیدگاه اسلام، انسان اشرف مخلوقات بوده و سایر موجودات در خدمت انسان می باشند[۱]، سگ ها نیز استثنایی بر این قاعده نبوده و نگهداری از سگ در صورت داشتن فایده و کاربردی واقعی، ایرادی ندارد که نمونه ای از آن را در قرآن نیز می یابیم که سگ اصحاب کهف همانند خود آنها به غار رفته و در ورودی غار به استراحت می پرداخته است[۲] .

ب: در شیوه ای دیگر، نگهداری از سگ توسط انسان، برای استفاده از فواید و منافع آن نبوده بلکه تنها برای سرگرمی و خوشگذرانی می باشد .
دین اسلام از اساس با سرگرمی های بی فایده ای که هیچ منفعتی برای انسانها نداشته بلکه آنان را از یاد خدا و نیز حضور در اجتماع و انجام کارهای مفید و یاری هم نوعان باز می دارد مخالف است، و این مخالفت، اختصاصی هم به نگهداری از سگ ندارد بلکه شامل سرگرمی های دیگری از این نوع، همانند قماربازی[۳] و گوش فرادادن به افسانه ها[۴] و حتی رفتن به شکار تفریحی نیز می گردد[۵] .
از سوی دیگر، دین اسلام تمام سگ ها را به هر دلیل نجس دانسته است[۶] و پاک نگاه داشتن منزل و لباس که درستی نماز، وابسته به آن است با نگهداری از سگ دشوار خواهد بود .

همچنین بخوانید: حکم و نظر مراجع در مورد نگهداری سگ در خانه

نگهداری از سگ در روایات

۱. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): إِنَّ جَبْرَئِیلَ أَتَانِی فَقَالَ إِنَّا مَعْشَرَ الْمَلَائِکَه لَا نَدْخُلُ بَیْتاً فِیهِ کَلْبٌ وَ لَا تِمْثَالُ جَسَدٍ وَ لَا إِنَاءٌ یُبَالُ فِیه‏.(۷)

پیامبر اسلام(ص) فرمود: همانا جبرئیل بر من وارد شد و گفت: ما ملائکه بر خانه ای که در آن سگ و مجسمه و ظرفی که در آن ادرار می کنند، وجود دارد، داخل نمی شویم.

۲. عَنْ زُرَارَه عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: مَا مِنْ أَحَدٍ یَتَّخِذُ کَلْباً إِلَّا نَقَصَ فِی کُلِّ یَوْمٍ مِنْ عَمَلِ صَاحِبِهِ قِیرَاطٌ.(۸)

زراره از امام صادق(ع) نقل می کند: کسی سگی را نگهداری نمی کند مگر اینکه هر روز از عمل او کاسته می شود.

۳. قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(ع): لَا خَیْرَ فِی الْکَلْبِ‏ إِلَّا کَلْبَ الصَّیْدِ أَوْ کَلْبَ مَاشِیَه.(۹)

امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: خیری در نگهداری سگ نیست، به جز سگ شکاری و سگ گلّه.

۴. عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: لَا تُمْسِکْ کَلْبَ الصَّیْدِ فِی الدَّارِ إِلَّا أَنْ یَکُونَ بَیْنَکَ وَ بَیْنَهُ بَابٌ.(۱۰)

امام صادق(ع) فرمود: سگ شکاری را در خانه‌ات نگهداری مکن مگر اینکه بین تو و او دربی باشد.(محل زندگی او جدا باشد)

از مجموع روایات استفاده می شود که نگهداری سگهای مفید مثل سگ نگهبان، با وجود اینکه کراهت ندارد،امّا بهتر است محل زندگی او جدای از محل زندگی انسان باشد، بگونه ای که حداقل بینشان دربی فاصله شود. یعنی خانه‌ای جداگانه برای سگ ساخته شود.

همچنین بخوانید: آیا سگ گله و نگهبان و شکاری نجس است؟

پی نوشت ها:
[۱] – سوره اسراء ، آیه ۷۰؛ سوره جاثیه ، آیه ۱۳ و نیز موارد بسیار دیگری از قرآن .
[۲] – سوره کهف ، آیه ۱۸ (و کلبهم باسط ذراعیه بالوصید) .
[۳] – سوره مائده ، آیه ۹۰-۹۱ .
[۴] – سوره لقمان ، آیه ۶ .
[۵] – در صفحه ۴۷۸ جلد ۸ کتاب وسائل الشیعه فصلی با این عنوان بیان شده که اگر شخصی برای خوشگذرانی و زیاده طلبی به شکار رود نماز او تمام است (چون سفرش گناه آلود است) اما اگر برای کسب روزی خود و خانواده اش به شکار رود ایرادی ندارد . در صورت تمایل، می توانید روایات موجود در این فصل را مطالعه فرمایید .
[۶] – در رساله عملیه تمام مراجع به نجاست سگ اشاره گردیده است و هر چند دلایلی نیز برای آن از سوی برخی متفکرین ارائه شده ولی دلیل اصلی آن، روایات موجود در این زمینه می باشد که ما موظف به قبول آن هستیم چه دلیل آن برای ما مشخص شود یا خیر .
[۷] ـ الکافی، ج‏۳ ، ۳۹۳، باب الصلاه فی الکعبه و فوقها و فی البیع و الکنائس و المواضع التی تکره الصلاه فیها ….. ص ۳۸۷.‏ الکافی، ج‏۳ ، ۳۹۵، باب الصلاه فی ثوب واحد و المرأه فی کم تصلی و صلاه العراه و التوشح ….. ص۳۹۳ـ بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار ،ج‏۵۶، ۱۷۷، باب ۲۳ حقیقه الملائکه و صفاتهم و شؤونهم و أطوارهم ….. ص۱۴۴.
[۸] ـ بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار، ج‏۶۲، ص۵۰.
[۹] ـ بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار، ج‏۶۲، ص ۵۳ ـ وسائل‏الشیعه، ج ۱۱ ،ص۵۳۰.
[۱۰] ـ بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار، ج‏۶۲، ص ۵۳.

منابع:
اسلام کوئست ، خبرگزاری مشرق

درباره کارشناس دینی

کارشناس دینی
با سلام بنده بعنوان طلبه و کارشناس دینی سایت اسلام سیتی فعالیت دارم. دوستان اگر سوال یا نظری در مورد مطلب بالا دارید میتوانید نظر و سوالتان را از بخش نظرات، ذیل همان مطلب برای ما ارسال کنید. و ان شاء الله ظرف کمتر از 24 ساعت پاسخ شما ذیل سوالتان در همان صفحه درج خواهد شد.

۸ دیدگاه‌ها

  1. با عرض سلام خدمت شما در مورد نگهداری سگ زینتی چند سوال دارم اول اینکه مگر سگ زینتی آفریده خداوند نیست و نسبت نجس دادن به آفریده خداوند کفر محض است دوم اینکه مگر سگ ریشه غربی یا شرقی دارد که فرهنگ آن مربوط به غرب باشد سگها هزاران سال در کنار انسان زیسته اند و نگهداری شده اند و نگهداری هر نوع سگ به هیچ عنوان ربطی به ترویج فرهنگ کشور خاصی ندارد سوم اینکه نگهداری سگ و کلا حیوانات ناتوان فواید بسیاری دارد که به آن توجهه نشده به عنوان مثال امروزه روانشناسان معتقدند اگر نگهداری از یک سگ به کودک در خانه محول شود بچه مسئولیت پذیر خواهد شد و از اوان کودکی مسئولیت پذیری را یاد میگیرد دوم که انسان با دیدن زندگی کوتاه این موجودات به فانی بودن جهان مادی پی میبرد و سعی در استفاده موثر از زمان میکند در ضمن در هیچ جای قران ذکری ار نجاست سگ نیست و در سوره اصحاب کهف از وفاداری این حیوان به شدت دفاع شده است لطفا اگر توانی برای پاسخ به من دارید بفرمائید

    • کارشناس دینی
      کارشناس دینی

      سلام علیکم
      در پاسخ به این سوال که چرا خدواند موجودی مانند سگ را که نجس العینِ آفریده؟ چون پاسخ مفصل است توصیه می کنم به لینک زیر مراجعه کنید:
      http://www.welayatnet.com/fa/news/61808
      اما درباره فلسفه نجاست سگ نیز باید گفت: گرچه فلسفه واقعی بسیاری از احکام برای ما روشن نیست؛ اما تا حدودی می توان بعضی از حکمت های آن را یافت.
      در این زمینه می توان گفت که سگ حیوانی است که بدن او محل پرورش خیلی از میکروب ها و باکتری ها است. سگ عامل یکی از خطرناک ترین بیماری ها به نام هاری است و علاوه بر این حیوانی است که زود با انسان مانوس می شود و انس و مجالست با حیوانات (مخصوصا بعضی از آنها مثل سگ ) روح حیوانی را در انسان تقویت می کند. و خیلی مضرات روحی و جسمی دیگر که در این مختصر نمی گنجد.
      ناگفته نماند معمولا هر حیوانی یک یا چند خصلت خوب دارند باید از آنها در همان جهت بهره برد.
      سگ به عنوان یک حیوان باوفا، در برخی کارها از جمله در محافظت از گله های گوسفند و یا شکار برخی حیوانات مورد استفاده است و نهی در این مورد نیست.
      احکام اسلام منحصراً از قرآن کریم استفاده نمی‌شود، بلکه احادیث پیامبر اسلام(ص) و امامان معصوم(ع) و سنت و سیرۀ آن بزرگواران نیز از منابعی است که احکام و دستورات شرعی از آنها استفاده می‌شود. بسیاری از جزئیات احکام در قرآن نیامده ولی در کلام معصومان(ع) به آن اشاره شده است، به عنوان مثال تعداد رکعات نماز در قرآن نیامده ولی با توجه به احادیث و سنت پیامبر(ص) همۀ مسلمانان جهان در تعداد رکعات نماز اختلافی ندارند. بنابراین، اگر نجاست سگ در قرآن نیامده اما با توجه به روایات و احادیث، نجاست آن ثابت شده است.
      بله اگر چه سگ نجس است. ولی برای برخی از کارها می‌توان از آن استفاده کرد، نگهبانی از خانه و مزرعه و..، و شکار از جمله اموری است که سگ به خوبی آن‌را انجام می‌دهد؛ لذا در اسلام از آن منع نشده است، بلکه خرید و فروش سگ شکاری یا سگ نگهبان به علت همین استفادۀ عقلایی که دارد، در اسلام مجاز شمرده شده است.
      پس نجس بودن آن باعث نمی‌شود از برخی از منافع عقلایی آن چشم پوشی کرد، امروزه خون و فرآورده‌های آن، اگر چه نجس می‌باشد ولی به جهت فواید عقلایی زیادی که دارد و موجب زنده نگه‌داشتن افراد زیادی می‌شود در تمام جهان به صورت گسترده این نوع خرید و فروش رایج است و اسلام نیز آن‌را مشروع می‌داند.

  2. در پاسخ حضرت عالی عرض میشود که کدام موجود در دنیا وجود دارد که بدن آن عاری از میکروب و ویروس است؟ فرمودید بیماری هاری الان قرن ۲۱ است تمام سگهای خانگی واکسن هاری و سایر بیماریهای واگیر دار را از زمان تولد میزنند پس علم دامپزشکی برای چیست؟؟در مورد انس انسان با سگ نه تنها چیز بدی نیست بلکه روانشناسان اثبات کردند که نگهداری از سگ به کودکان حس مسئولیت پذیری میدهد انسان هزاران سال قبل تا اکنون با سگ زندگی کرده و انس داشته است و این موضوع امروز و دیروز نیست. در مورد این که سگ به انسان خوی وحشیگری میدهد کاملا اشتباه است به عنوان مثال در دنیای امروز گروه های سلفی و تکفیری که آنها نیز سگ را نجس میدانند صدها برابر درنده تر از سگ نیستند ؟؟لازم به ذکر است که خوی وحشیگری در هیچ موجودی بیشتر از انسان نیست .به نظر جنابعالی این تفکر که فقط باید از حیوانات استفاده کرد و نه به عنوان جاندار بلکه به دید یک وسیله به آنها نگاه کردن انسانی است ؟ ضمن اینکه صدور اینگونه فتاوی و حرفها در مورد نجاست سگ بهانه ای بدست انسانهای مریض برای آزار رساندن به حیوانات میشود که از گناهان بزرگ است و متوجه مرجع فتوی میباشد .احادیث و نقل قولها در این مورد زمانی بود که علم دامپزشکی وجود نداشت و حیوانات واکسینه نمیشدند برای همین قران که کلام خداست این نکته را در نظر گرفته که در قرون بعدی احتمالا خطر انتقال بیماریها از سگ به انسان کم میشود و در قران اسمی از نجاست سگ نشده است.در ضمن چیزی که خیلی از مردم درک نمیکنند این است که بعضی میگویند نگهداری سگ فرهنگ غربی است!!امگر از هزاران سال پیش که انسان با سگ زندگی میکرده فرهنگ غربی بوده؟؟ این چه حرف بی محتوی است که نگهداری از یک حیوان معصوم و وفادار به فرهنگ غرب و شرق ربط داده میشود ؟؟

    • کارشناس دینی
      کارشناس دینی

      بیان این نکته لازم است که یکی از مسلّمات اسلامی این است که احکام شرع، تابع مصالح و مفاسد واقعی است. اگر مصالح و مفاسد نبود، نه امری بود و نه نهی و نه حکم به نجاست و طهارت.
      پس هر جا دیدیم از طرف شارع مقدّس عملی واجب گردیده می فهمیم در آن عمل مصلحتی است که به دست آوردن آن مصلحت لازم است، اگر چه از آن آگاهی نداشته باشیم.
      اگر شارع از عملی نهی نمود و چیزی را نجس اعلام کرد، می فهمیم به خاطر مفسده و ضرری است که از آن اجتناب لازم است. گرچه ممکن است ما به خاطر کمی اطلاعات علمی، به مفاسد و مصالح احکام پی نبریم، ولی بعدها بر اثر پیشرفت های علمی، بخشی از فلسفه احکام روشن شود، همان گونه که سال ها پس از حکم به نجاست سگ، بعضی از علل آن کشف گردیده است که یکی از آنها وجود میکروب ها و باکتری ها در بدن سگ است و یا این که: در روده سگ کِرم کوچکی به طول چهار میلی متر به نام «تینیا ایکینوسکوس» است.
      وقتی از سگ مدفوع بیرون می آید، تخم های زیادی از این کِرم همراه مدفوع بیرون می آید و به اطراف مقعد سگ می چسبد. سگ به وسیله زبانش آن تخم ها را به قسمت های دیگر بدنش منتقل نموده و همه جا را آلوده می کند. اگر یکی از این تخم ها به معده انسان وارد شود، مرض های گوناگونی تولید می کند که احیاناً منجر به مرگ می شود.
      این یکی از حکمت هایی است که اسلام سگ را نجس العین دانسته تا بدین وسیله مضرّات آن را از انسان دفع کند، اما ممکن است، حکمت ها و علت های دیگری از نظر بهداشتی و زیست شناسی و پزشکی وجود داشته باشد که هنوز از آن آگاهی نداریم.
      و اینکه عرض کردیم فرهنگ غربی است یعنی اینکه نگهداری سگ در خانه در غرب متداول شده و هزاران سال پیش از سگ بعنوان نگهبان و غیره استفاده می شده و در حیاط نگهداری می کردند، برخی از اقوام و خویشاوندان بنده نیز الان در روستاها زندگی می کنند و سگ را جهت نگهبانی در حیاط نگهداری می کنند و نگهداری آن حرام نیست. آنچه که مشکل دارد نگهداری سگ در خانه و برای استفاده غیر عقلای هست.

  3. حاج آقا متاسفانه شما جواب سوالهای من را ندادید و همان حرفهای قبلی را تکرار کردید با این روش مردم جذب نمیشوند بیماری و عوامل بیماری زا در همه موجودات هست و تمام بیماری هایی که فرمودید در حال حاضر در مراکز دامپزشکی در نظر گرفته شده و واکسن و درمان دارد اگر همچین موارد خطرناکی بود در کشور های پیشرفته که سطح بهداشت عمومی صدها برابر ایران است سگ به خانه راهی نداشت در مورد مسئله شرعی سگ هم عرض شود که قاعده عقلی حکم نجاست به یک حیوان خاص را نمیدهد احادیثی که در مورد نجاست سگ ذکر شده از جمله احادیث معتبر نمیباشند قاعده اصلی قران و عقل است که همچین نظری ندارند احادیث ذکر شده حتما و مطلقا مخالف قوانین طبیعی و حکمت خداوند است و این گونه فتوی گناه بسیار دارد چون اگر از این قبیل حرفها کسانی برداشت سگ کشی و حیوان آزاری پیدا کنند گناهش مستقیم با شماست همانطور که الان اینگونه است و خشونت زیادی در کشور ما علیه حیوانات اعمال میشود که اکثرا این افراد برداشت غلط از این فتوی داشته اند سگهایی زینتی به دست انسان اهلی شده اند و این حیوانات توان شکار و زنده بودن در طبیعت را ندارند پس باید یا توسط انسانها نگهداری شوند یا کشته شوند که فکر نکنم هیچ انسان عادلی حکم به کشتن یک موجود بی گناه دهد

    • کارشناس دینی
      کارشناس دینی

      اینطور که از پاسخ شما پیداست معلوم است توجه به جواب های بنده نمی کنید، حداقل به این نکته مهم توجه کنید که در بسیاری از امور و دستورات دینی تا زمانی که از جانب معصومین توضیح کامل و جامعی در خصوص فلسفه و ریشه این احکام و قوانین نیامده، نمی توان برای آن ها دلیلی کامل و مطلق بیان کرد و یا آن ها را نادرست خواند، بلکه باید دستورات دینی را به شکل تعبدی و از منظر تسلیم پذیرفت. و ما علت و فلسفه خیلی از احکام را نمی دانیم و چیزهای که بیان شده است در حد حدس و گمان است و ممکن است شما نپذیرید، و بر فرض اینکه حتی ما حکمت و فلسفه یک حکم شرعی را ندانیم دلیلی بر انکار آن نمی شود و در بسیاری از موارد ما نمی‌دانیم چه چیزهایی نیاز داریم و چه مشکلاتی ما را تهدید می‌کند تا بفهمیم به چه علت خالقِ موجودات، این احکام را وضع کرده است. بدین‌رو، آنچه ما در احکام تعبدی محض می‌فهمیم، حداکثر جهت‌گیری‌های کلی و دستورات عام است، اما این‌که برای چه مصالحی و براساس چه ملاک و ویژگی‌هایی وضع شده، بر ما معلوم نشود لذا تنها چاره این دسته از احکام، تسلیم شدن است و فقط روح تعبد و بندگی در این دسته از احکام می‌تواند پاسخگوی این سؤالات باشد. پس، اگر بنده خدا هستیم و به صدور حکمی از طرف پروردگار اطمینان یافتیم باید بدان تعبد داشته باشیم. و اینکه از کجا بدانیم این حکم از طرف خداوند متعال است باید به متخصصین این رشته که مجتهدین هستند مراجعه شود. و در مورد نجس العین بودن سگ دلایل و ادله قطعیه داریم و بعد از گذشت هزار سال هنوز هیچ عالم و مجتهدی خلاف این حکم نظر نداده اند و میان علماء اجماع است.
      موفق و موید باشید.

  4. پس با توجه به نظر شما انسان باید کور کورانه و بدون دانستن علت عقل و علم را کنار گذاشته و به احادیث عمل کند بسار خوب حالا من الان یک سگ کوچک دارم که به هیچ وجه از خود در طبیعت نمیتواند محافظت کند از طرفی نمیتوانم ان را بکشم مثلا مثل ماموران شهرداری که به سگها اسید تزریق کردند یا نیروی انتظامی که با گلوله و کابل سگ ها را میکشد من نمیتوانم تکلیف من با این سگ چیست؟؟

    • کارشناس دینی
      کارشناس دینی

      نکته اول اینکه این نظر بنده نیست بلکه نظر مراجع تقلید است و مورد بعد اینکه من هرگز نگفتم که باید کورکورانه و بدون دانستن علت، عقل و علم را کنار گذاشته و به احادیث عمل کند بلکه باید به متخصصین که مجتهدین و مراجع تقلید هستند مراجعه شود و این حکم به صرف حدیث نیست نیاز به علم رجال و درایه و خیلی از علوم حوزوی دارد گاهی برای اثبات یک حکم شرعی چندین ماه بحث و گفتگو می شود و به صرف یک حدیث نیست، به همین خاطر همان طور که شما وقتی مریض می شوید به پزشک مراجعه می کنید چون تخصص دارد در مسائل دینی نیز باید به علماء مراجعه کنید چون متخصص هستند و این یک قاعده عقلی است.
      شما نسبت به سگ تکلیفی ندارید و باید او را در طبیعت رها کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.