استحاضه

استحاضهReviewed by کارشناس دینی on Dec 29Rating: ۵.۰

استحاضه چیست؟

استحاضه: خونِ بیرون آمده از رحم زن جز خونهاى حیض و نفاس.

مراجع: یکى از خونهایى که از زن خارج مى‌شود خون استحاضه است و زن را در موقع دیدن خون استحاضه، مستحاضه مى‌گویند (۱) .

(۱) مکارم: [و]به طور کلّى تمام خونهایى که غیر از حیض و نفاس و زخم و دمل است و از رحم زن خارج مى‌شود، خون استحاضه است.

فاضل: [و]به طور کلّى هر خونى که از زن خارج شود و مربوط به زخم و جراحت نباشد و خون حیض و نفاس هم نباشد خون استحاضه است هر چند صفات مذکور [در ذیل]را نداشته باشد.

خون استحاضه:
استحاضه خونى است که از رحم خارج مى‌شود و غیر از خونهاى حیض، نفاس، جراحت و پرده دخترى است. خون استحاضه بیشتر، زرد، سرد و روان است و بدون فشار و سوزش خارج مى‌شود. گاهى نیز ویژگیهاى خون حیض را دارد. به زنى که خون استحاضه دیده، مُستحاضه گفته مى‌شود. از آن در باب طهارت بحث شده است؛ گرچه به مناسبت در باب صلات و صوم نیز از آن سخن رفته است.

اقسام استحاضه:
به قول مشهور، استحاضه به قلیله، متوسّطه و کثیره تقسیم مى‌شود. برخى فقها، منکر استحاضه قلیله شده و بعضى دیگر، متوسّطه را داخل در کثیره دانسته‌اند.

۱. استحاضه قلیله:خونى است که به روى پنبه رسیده، ولى از طرف دیگر آشکار نشده است؛ هر چند در درون پنبه نفوذ کرده باشد. به قول مشهور، وظیفه مستحاضه در این نوع استحاضه، تعویض پنبه و وضو براى هر نماز است.

۲. استحاضه متوسّطه:خونى است که در پنبه نفوذ کرده و به طرف دیگر آن رسیده، لیکن از آن تجاوز نکرده است. به قول مشهور، وظیفه زن در این قسم، علاوه بر وظیفه قسم اول، تبدیل پارچه روى پنبه و یک غسل براى هر روز است که قبل از نماز صبح انجام دهد.

۳. استحاضه کثیره:خونى است که از پنبه گذشته و به پارچه زیر آن نیز رسیده است. زن در این نوع استحاضه علاوه بر عوض کردن پنبه و پارچه، باید سه غسل انجام دهد: یکى براى نماز صبح و دیگرى براى نماز ظهر و عصر با جمع بین آن دو و سومى براى نماز مغرب و عشا با جمع بین آن دو.

در اینکه جمع بین نماز ظهر و عصر و نیز مغرب و عشا واجب است یا مى‌تواند بین هر یک از آن دو فاصله بیندازد و براى هر کدام یک غسل کند، و نیز در اینکه علاوه بر غسل، براى هر نماز، وضو نیز واجب است یا با هر غسل ـ در صورت جمع بین دو نماز ـ یک وضو کفایت مى‌کند و یا وضو مطلقا واجب نیست، اختلاف است. قول به وجوب وضو براى هر نماز به مشهور نسبت داده شده است.

 

احکام مشترک بین اقسام استحاضه:

۱. به تصریح برخى، وارسى بر زن جهت تشخیص نوع استحاضه واجب است. در فرض عدم امکان وارسى، در اینکه واجب است به قدر متیقّن عمل شود ـ مانند صورت احتمال بین قلیله و متوسّطه که به احکام قلیله عمل مى‌شود ـ و یا شدیدترین احتمالات اخذ، و بدان عمل مى‌شود ـ مانند آنکه در مورد یاد شده به احکام متوسّطه عمل نماید ـ اختلاف است.

۲. در اینکه جواز آمیزش با مستحاضه متوقّف بر انجام دادن اعمالى است که براى نماز او لازم است یا تنها متوقّف بر غسل در متوسّطه و کثیره است و در قلیله مطلقا جایز مى‌باشد و یا بر هیچ کدام متوقّف نیست، اختلاف است. قول اوّل به مشهور نسبت داده شده است.

۳. در جواز دخول مستحاضه متوسّطه و کثیره به مسجد الحرام و مسجد النّبى صلّى اللّه علیه و آله و نیز درنگ کردن در دیگر مساجد پیش از غسل، اختلاف است.

۴. حکم قرائت عزائم براى مستحاضه متوسطه و کثیره قبل از غسل، حکم دخول و مکث در مسجد است، لیکن مسّ قرآن پیش از وضو یا غسل جایز نیست.

۵ . نماز آیات بر مستحاضه واجب است و همان وظایفى را که براى نمازهاى یومیّه انجام مى‌داد، باید براى نماز آیات نیز انجام دهد.

۶ . صحّت روزه مستحاضه متوسّطه و کثیره متوقّف بر غسل است و در صورت ترک غسل، روزه‌اش باطل است. در اینکه تنها متوقّف بر غسل است یا بر همه اعمالى که بر مستحاضه واجب است، حتّى وضو و عوض کردن پنبه، اختلاف است.

بنابر قول اوّل در اینکه صحّت روزه تنها متوقّف بر غسلهاى روزانه است، یا علاوه بر آن، غسل شب قبل و یا غسل شب بعد و یا غسل هر دو شب لازم است احتمالات مختلفى مطرح است.

۷. بر مستحاضه تحفّظ و نگهدارى خود از خروج خون پس از وضو و غسل واجب است. از راههاى آن، استثفار است.

۸ . چنانچه خون پیش از انجام دادن وظایف استحاضه قطع شود، در اینکه انجام دادن اعمال استحاضه (وضو و غسل) براى نماز واجب است یا مى‌تواند تنها به وضو اکتفا کند، اختلاف است. همچنین اگر خون در بین نماز قطع شود، در اتمام نماز یا وجوب تجدید طهارت و اعاده نماز، و اگر پس از طهارت و پیش از نماز قطع شود، در وجوب تجدید طهارت و عدم آن، اختلاف است.

۹. خون استحاضه همچون خون حیض و نفاس، حتّى اگر کمتر از یک درهم باشد، در نماز بخشوده نیست.

منبع: فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۱، ص۳۹۱ تا‌۳۹۳

[irp posts=”12319″ name=”شرح مهمترین اصطلاحات فقهی”]

درباره کارشناس دینی

کارشناس دینی
با سلام بنده بعنوان طلبه و کارشناس دینی سایت اسلام سیتی فعالیت دارم. دوستان اگر سوال یا نظری در مورد مطلب بالا دارید میتوانید نظر و سوالتان را از بخش نظرات، ذیل همان مطلب برای ما ارسال کنید. و ان شاء الله ظرف کمتر از 24 ساعت پاسخ شما ذیل سوالتان در همان صفحه درج خواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.