صفحه اصلی » کشکول » ادله موافقان و مخالفان سیاست و حکومت دینى‏

ادله موافقان و مخالفان سیاست و حکومت دینى‏

ادله موافقان و مخالفان سیاست و حکومت دینى‏Reviewed by کارشناس دینی on Dec 2Rating:

پرسش: اگر دین، امرى فردى تلقى شود و حکومت، امرى اجتماعى، آیا در این فرض حکومت دینى قابل تصور است؟

در فرض فوق «دین» و «حکومت» هر یک حوزه و قلمروى جداگانه دارند و دیگر نمى‏ توان «حکومت دینى» را تصویر کرد؛ زیرا فرض این است که دیگر دین دخالتى در مسائل اجتماعى ندارد و حکومت نیز نباید در عرصه فردى دخالت کند.

این انگاره، دیدگاه «جان لاک» در تفکیک قلمرو دین از سیاست‏[۱] و یکى از مبانى و زیرساخت‏هاى نظرى «سکولاریسم سیاسى»(Political Securalism) است. لیکن این گمانه با اشکالات چندى مواجه است:

یکم. مرزبندى دقیق و جامع و مانعى، بین امور فردى و اجتماعى وجود ندارد.

دوّم. انحصار دین به «امور فردى»، اگر با دین فاقد شریعتى (مانند مسیحیت‏ کنونى) سازگار باشد؛ ولى هرگز با واقعیت آیین جامع اسلام سازگار نیست. به ویژه آنکه رشد و بالندگى اسلام از آغاز، همراه با سیاست و دولتى بود که پیامبر صلى الله علیه و آله از بدو ورود خود به مدینه تشکیل دادند.

گیب‏[۲] مى‏ نویسد: «جامعه اولیه مسیحیت، على الاصول، به هنگام پیدایش خود، تابع یک قدرت غیرمذهبى و عرفى بوده؛ به طورى که همین که به خود آمده- و به اصطلاح چشم‏باز کرده- خود را در یک وضع مخالفى که از پیش هم به آن نیندیشیده و عجولانه صورت گرفته، یافته است … اما اسلام در دنیایى که خود سازمان سیاسى ‏اش را پایه‏ گذارى نموده، نشو و نما کرده است»[۳].

سوّم. در خود جهان غرب نیز- که زادگاه و بستر رشد سکولاریسم بوده و دین رایج در آن نیز از شریعتى جامع و سیاست‏ شمول برخوردار نیست- همچنان سکولاریسم و تفکیک دایره دین از سیاست و اجتماع، رو به افول است و تأثیرگذارى دین در این حوزه، به تدریج پررنگ‏تر مى‏ شود. این نشان مى‏ دهد که تفکیک و جدایى کامل «دین» و «سیاست» از یکدیگر امکان‏پذیر نیست.[۴]

_______________________________________
پی نوشت ها

[۱]

  1. See: John Locke, A letter Concerning Toleration, ed. P. Romanell,) New York: the Bobbs- Merrill, 5591, j.

و در نقد آن بنگرید: محمودى، سید على، عدالت و آزادى، صص ۷۹- ۹۹.

[۲]Hamilton A .R .Gibb .

[۳]  هامیلتون آ. ر. گیب، مذهب و سیاست و اسلام، ترجمه مهدى قائنى، صص ۲۶- ۲۷.

[۴]  براى آگاهى بیشتر ر. ک: پیتر، ال، برگر، افول سکولاریزم، موج تازه سکولارزدایى از جهان، صص ۱۷- ۳۳، ترجمه افشار امیرى و نیز: ژان پل ویلم، جامعه‏شناسى ادیان، ترجمه عبدالرحیم گواهى.

درباره کارشناس دینی

کارشناس دینی
با سلام بنده بعنوان طلبه و کارشناس دینی سایت اسلام سیتی فعالیت دارم. دوستان اگر سوال یا نظری در مورد مطلب بالا دارید میتوانید نظر و سوالتان را از بخش نظرات، ذیل همان مطلب برای ما ارسال کنید. و ان شاء الله ظرف کمتر از 24 ساعت پاسخ شما ذیل سوالتان در همان صفحه درج خواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.