یکشنبه , آبان ۲۸ ۱۳۹۶
صفحه اصلی » احکام شرعی » احکام تیمم » درباره تیمم توضیح دهید؟

درباره تیمم توضیح دهید؟

درباره تیمم توضیح دهید؟Reviewed by کارشناس دینی on Jun 28Rating:

فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً[۱]؛ « [اگر] آب [براى غسل یا وضو] نیابید، با خاک پاکى تیمم کنید».

«تیمم» در لغت به معناى قصد و اراده کردن است و در اصطلاح فقه «عملى است که در شرایط خاص، جایگزین وضو و غسل مى‏شود».

تیمم به این صورت انجام مى‏گیرد: ابتدا کف دو دست را بر چیزى که تیمم بر آن جایز است، مى‏زنیم. سپس هر دو دست را بر تمام پیشانى و دو طرف آن- از جایى که موى سر مى‏روید- تا روى ابروها و بالاى بینى مى‏کشیم.

بعد با کف دست چپ، بر تمام پشت دست راست- از مچ تا سر انگشتان- و در آخر کف دست راست را بر تمام پشت دست چپ مى‏کشیم (انگشتان هم جزو کف دست است).[۲]

تیمم دو فایده و فلسفه مهم دارد:

  1. فایده بهداشتى:

خاک به جهت داشتن باکترى‏هاى فراوان، مى‏تواند آلودگى‏ها را از بین ببرد.

این باکترى‏ها معمولا در سطح زمین- که از هوا و نور آفتاب بهتر استفاده مى‏کنند- فراوانند. از این نظر خاک مى‏تواند تا حدودى جانشین آب شود.

با این تفاوت که آب حلّال است؛ یعنى، میکروب‏ها را حل کرده و با خود مى‏برد؛ ولى خاک میکروب‏کش است و خاکى این اثر بخشى را دارد که کاملًا پاک باشد.

از این رو قرآن از آن به «طیّب» تعبیر کرده است.

  1. فایده اخلاقى:

تیمم یکى از عبادات است؛ زیرا انسان پیشانى خود را- که شریف‏ترین عضو او است- با دستى که بر خاک زده، لمس مى‏کند تا فروتنى و تواضع خود را در پیشگاه خداوند متعال آشکار سازد و به دنبال این کار، متوجه نماز و یا سایر عباداتى شود که در آن وضو و غسل شرط است. به این ترتیب تیمّم در پرورش روح تواضع و عبودیت و شکر گزارى در بندگان اثر دارد.[۳]

تیمم بر دو نوع است:

تیمم بدل از وضو و تیمم بدل از غسل. کسى که وظیفه‏اش تیمم است، تا هنگامى که عذر او باقى است، مى‏تواند تمام کارهایى را که با وضو و غسل انجام مى‏دهد، با تیمّم به جا آورد. اگر یکى از امور باطل کننده وضو، از او سر بزند، تیممش باطل مى‏شود. باید دانست که تیمم تنها بر زمین و هر چه که این عنوان بر آن صدق مى‏کند (خاک، ریگ، کلوخ، سنگ مرمر و سایر اقسام سنگ‏ها) جایز است.[۴]

______________________________

[۱]  نساء( ۴)، آیه ۴۳.

[۲]  بنا بر نظر آیهاللَّه خامنه‏اى، احتیاط واجب آن است که بار دیگر دست‏ها را به زمین بزند و سپس کف دست چپ را بر پشت دست راست و کف دست راست را به پشت دست چپ بکشد( خامنه‏اى، اجوبه الاستفتاءات، ۲۰۹).

[۳]  تفسیر نمونه، ج ۳، ص ۴۴۳.

[۴]  البته در مواردى میان مراجع تقلید اختلاف نظر هست( مانند تیمم بر آجر، گچ و مانند آن) که هر کس باید بر طبق فتواى مرجع تقلید خود عمل کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.