صفحه اصلی » اخلاق و عرفان » چگونه به نماز علاقه و رغبت پیدا کنم؟

چگونه به نماز علاقه و رغبت پیدا کنم؟

چگونه به نماز علاقه و رغبت پیدا کنم؟Reviewed by کارشناس دینی on Aug 23Rating: ۵.۰

نمازانسان برای انجام هر کاری نیاز به انگیزه درونی یا بیرونی و انگیزه مادی یا معنوی دارد و منشأ انگیزه های درونی نیازهای زیستی یا نیازهای معنوی و متعالی است. چرا ما هر روز خوردن صبحانه و نهار و شام را تکرار می کنیم و هیچگاه نمی گوئیم من از خوردن نهار خسته شدم بلکه با فرا رسیدن وقت نهار احساس می کنیم یک عامل درونی ما را به طرف غذا سوق می دهد و اگر چند ساعتی به تأخیر بیفتد اوقات مان تلخ می شود و ممکن است پرخاشگری هم بکنیم. علت این امر نیازهای زیستی و فیزیولوژیکی است یعنی وقتی مواد غذایی، آب و … در بدن کم می شود عضلات معده شروع به انقباض و فعالیت می کنند به گونه ای که ما را متوجه کنند که بدن نیاز به مواد غذایی دارد و این نیاز تبدیل به یک میل و یک حالت روانی می شود در نتیجه ما با علاقه و ولع سر سفره غذا می رویم و هر روز نیز این کار را تکرار می کنیم و هیچگاه نیز دلسرد و دلزده نمی شویم. به موازات این نیازهای مادی بعد غیرمادی وجود ما نیز برای ادامه حیات و بقاء نیاز به غذا دارد و باید غذای متناسب با آن تأمین شود خداوند که آفریدگار جسم و جان ماست همه نیازهای ما را تأمین کرده است و جالب اینجاست که ما به ازاء این نیازها چیزهایی است که با طبع ما بسیار سازگار است.

خداوند جهان مادی را با انواع و اقسام مواد غذایی رنگارنگ و مطبوع خلق کرده است تا نیازهای مادی ما تأمین شود آموزه‌های دینی از جمله نماز، روزه و سایر عبادات برای ما به عنوان غذا مقرر فرموده و در قالب دین و از طریق وحی به پیامبران نازل کرده است. اگر ما انسان ها به این حقیقت پی ببریم که برای ادامه حیات معنوی روح ما نیازمند به غذاهای معنوی می باشد و با این غذای معنوی است که انسان از نگرانی و اضطراب رهایی یافته و آرامش می گیرد در اینصورت با علاقه و اشتیاق فراوان به استقبال نماز خواهیم رفت.

در خصوص علت بی علاقگی به نماز نیز دلایل متعددی در این مساله دخیل است از جمله :

أ‌- عدم شناخت و توجه کافی نسبت به معبود

ب‌- آسیب پذیری مقطع نوجوانی و جوانی است. این مقطع سنّی، مقطع حساس و بحرانی برای جوانان و نوجوانان است، مسایل و بحران های بلوغ از یک طرف، شک و تردیدهای مذهبی از طرف دیگر، ناپختگی و بی تجربگی و گرایش سریع به الگوهای غیر واقعی که اهل نماز نیستند، زمینه هایی است که در خود فرد وجود دارد و باعث می شود که جوانان و نوجوانان علاقه چندانی به نماز نداشته باشند.

خداوند جهان مادی را با انواع و اقسام مواد غذایی رنگارنگ و مطبوع خلق کرده است تا نیازهای مادی ما تأمین شود آموزه های دینی از جمله نماز، روزه و سایر عبادات برای ما به عنوان غذا مقرر فرموده و در قالب دین و از طریق وحی به پیامبران نازل کرده است. اگر ما انسان ها به این حقیقت پی ببریم که برای ادامه حیات معنوی روح ما نیازمند به غذاهای معنوی می باشد و با این غذای معنوی است که انسان از نگرانی و اضطراب رهایی یافته و آرامش می گیرد
ت‌- عدم درک صحیح از نماز و فلسفه آن به دلیل عدم شناخت از نماز و اهمیت و اسرار نهفته در آن.

پیامبر اکرم ( صل الله علیه و آله ) می فرماید : « لَوْ تَعْلَمُ مَا لَکَ فِی الصَّلَاهِ وَ مَنْ تُنَاجِی مَا انْفَتَلْت» (بحار لأنوار ، ج‏۷۴ ، ص ۸۰ ) ؛ « اگر بدانی نماز چیست و با چه کسی نجوی و گفتگو می کنی خسته نمی شود و نمار ار به اتمام نمی بری »

ث‌- جای گیری حب دنیا و زرق و برق آن در دل آدمی به خاطر اشتغال بیش از حد فکر و تعلق قلب به دنیا و مسائل و مشکلات مادی که زمینه بی علاقگی نسبت به مسائل معنوی از جمله نماز را فراهم می نماید .

پیامبر بزرگ خدا حضرت مسیح می‌فرماید: «صَاحِبُ الدُّنْیَا لَا یَلْتَذُّ بِالْعِبَادَهِ وَ لَا یَجِدُ حَلَاوَتَهَا مَعَ مَا یَجِدُ مِنْ حُبِّ الْمَال» (بحارالأنوار، ج۱۴، ص۳۰۹)؛ «دنیاپرست از عبادت و انس با خدا لذت نی برد در حالی که حب مال در دل او است.»

ج‌- استفاده از غذای حرام و ناپاک.

ح‌- تکرار گناه به حدی که دل سیاه گردد و شوق عبادت گرفته شود.

خ‌- تاثیر پذیری از تبلیغات و تهاجم فرهنگی که موجب می شود انسان با اعمال عبادی احساس تحجر و عقب ماندگى کند .

د‌- محیط و اجتماعی ناسالم و غیر دینی

ذ‌- همنشینی با دوستان فاسد و بی نماز

اما اینکه چه کار باید بکنید؟ باید عرض کنیم که بطور کلی ما وقتى به نماز علاقه مند می شویم که نخواهیم فقط وقت نماز بنده خدا باشیم و در سایر اوقات برده هوا و هوس و دنیا، اگر در اوقات دیگر شبانه روز هم در ارتباط با خدا بودیم و در فضاى عبودیت خدا نفس کشیدیم و گام برداشتیم، با اشتیاق و علاقه نماز خود را اقامه خواهیم نمود . با این حال موارد دیگری نیز در علاقه‏مندى انسان به نماز موثر است که به طور اختصار ذکر می‌نمائیم:

 

آسیب پذیری مقطع نوجوانی و جوانی است.این مقطع سنّی، مقطع حساس و بحرانی برای جوانان و نوجوانان است، مسایل و بحران های بلوغ از یک طرف، شک و تردیدهای مذهبی از طرف دیگر، ناپختگی و بی تجربگی و گرایش سریع به الگوهای غیر واقعی که اهل نماز نیستند، زمینه هایی است که در خود فرد وجود دارد و باعث می شود که جوانان و نوجوانان علاقه چندانی به نماز نداشته باشند
أ‌- شناخت و توجه کافى نسبت به معبود و این که در نماز با چه کسى سخن مى‏گوییم.

ب‌- شناخت نسبت به اسرار و اهمیت نماز که توجه به هر کدام از آنها , به عمل انسان معنا و روح می بخشد و او را به نماز و عبادت علاقه مند می کند.

ت‌- دقت در آثار و برکات دنیوی و اخروی نماز.

ث‌- حتى‏الامکان نماز را به جماعت یا در مساجد خواندن؛

ج‌- حتى‏الامکان ذهن و قلب را از تعلقات دنیا و نفس بیرون آوردن؛

ح‌- با قاطعیت تمام توجّه خود را به سوى پروردگار معطوف کردن؛

خ‌- مطالعه در نحوه و کیفیت عبادات ائمه(علیهم السلام)؛

د‌- حضور قلب داشتن در نماز . (مجتبی کلباسی ، یکصد پرسش و پاسخ درباره نماز ، ستاد اقامه نماز ، پائیز ۸۰ ش ، چاپ اول ، ج ۱ ، ص ۵۹)

ذ‌- مطالعه سیره و رفتار اولیای الهی و عارفان ، در نماز ؛ که می تواند تاثیر زیادی بر انسان دارد و او را برای برپایی نماز عاشقانه و پر نشاط تشویق می کند .

ر‌- توکل بر خدا و استعانت از خود نماز برای رفع کسالت و بی علاقگی بسیار مفید است همانگونه که خداوند فرموده است «اسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاهِ »((۲) البقره : ۴۵) .

ز‌- علاوه بر آن معاشرت و دوستى با انسان‌هاى مقیّد به نماز و در صورت امکان، کم کردن و حتى قطع رابطه با انسان‌هایى که نماز نمى‌خوانند، در اشتیاق انسان به عبادت خدا بسیار مفید و مۆثر است.

شاید یکى از چیزهایى که باعث مى‏شود انسان در خواندن نمازهایش احساس تنبلى کند و مداومت نداشته و آن را به تأخیر بیندازد، این باشد که فلسفه خواندن نماز برایش جانیفتاده است، و او هیچ نیازى براى خواندن نماز احساس نمى‏کند ولى چون مسلمان است و مکلّف و به او گفته شده که نماز خواندن واجب است او تعبداً و یا مجبوراً آن را به جا مى‏آورد. به همین خاطر لازم مى‏دانیم که نکاتى را به شما یادآور شویم:
۱- نکته اول اینکه از شما انتظار داریم که با مطالعه کتابهایى که در زمینه معارف اسلامى و از جمله نماز نوشته شده است، آگاهى و شناخت‏تان را درباره فلسفه نماز و مفهوم نماز خواندن و… افزایش دهید و لذا توصیه مى‏شود کتابهاى زیر را جهت تقویت اطلاعات خود مطالعه نمائید: ۱- کتاب «آداب نماز»،امام خمینى ۲- کتاب «چهل حدیث»،امام خمینى ۳- کتاب «نماز»،استاد حائرى شیرازى ۴- کتاب «نماز براى جوانان»، استاد قرائتى ۵- کتاب «پرتوى از اسرار نماز»،استاد قرائتى ۶- کتاب «انسان کامل»،استاد شهید مرتضى مطهرى.
۲- نکته دوم اینکه سعى کنید با تفکر در وجود خود، هستى و خدا و تفکر در اینکه ماهیت وجودى ما عین ربط و وابستگى و بندگى به خداوند است و در لحظه به لحظه زندگى خود نیازمند به خدا هستیم و… ضرورت ارتباط با خداوند و انجام عبادت و دعا را بیشتر شناخته و تعمق بخشید.
۳-این سؤال را از خودتان بپرسید که آیا بنده خدا هستید یا نه؟ اگر همه ما بنده خدا هستیم و عنوان و افتخار ما بندگى او است پس شرط بندگى چیست و چسان مى‏توان بنده خدا بود و روش و آیین بندگى را از کجا باید بیاموزیم؟ و وظیفه بنده در برابر مولى چیست؟ اگر مى‏خواهیم بنده خدا باشیم و هم‏اکنون هم ادعا داریم که بنده او هستیم باید کارى کنیم که با رسم و آیین بندگى سازگارى داشته باشد و از کارى که با شیوه بندگى منافات دارد پرهیز کنیم و دست بکشیم و خود مى‏دانید که اولین شرط و درس بندگى اطاعت از مولى و گوش به فرمان او داشتن است.
اگر از فرمان مولى خود سرپیچى کنیم آیا همچنان بنده او هستیم و مى‏توانیم خود را بنده او بدانیم؟ اگر او دستورى داد و ما عمل نکردیم مى‏توانیم ادعاى بندگى داشته باشیم؟
انسان بدون نماز، که بهترین راه ارتباطی با خداوند است ضعیف خواهد شد. انسان طالب قدرت و توانایی است و این طلب خود را بیشتر از طریق ارتباط با قدرت بی نهایت خداوند و عبادت عملی می کند. نماز مانند گوشی همراه که پس از مدتی نیرو و باطری اش ضعیف می شود و نیاز به شارژ دارد، شارژ کننده نیروهای معنوی انسان است.
ما در هر روز پنج نوبت نماز می خوانیم و با ارتباط با خدای متعال از او نیرو و نور می گیریم. کسانی که نماز نمی خوانند و یا در این مسیر کوتاهی می کنند، از این نیرو و نورانیت معنوی بی بهره می مانند و شخصیت آنان ضعیف و کوچک می شود و توانایی های اندکی دارند. روح مومن قوی و توانا است، چون دائما با خدای مهربان و نیروی مطلق هستی ارتباط دارد و به او تکیه می کند، به خاطر همین سختی های زندگی را به راحتی تحمل می کند و در مقابل هیچ دشمنی کم نمی اورد و برابر هیچ زورگویی کرنش نمی کند. آدمی بدون نماز راه را گم خواهد کرد.
نمازهای پنج گانه همانند چراغ های برق هستند که مسیری طولانی و پر خطر را روشن کرده اند تا کسی راه را گم نکند و به بیراهه و سقوط کشانده نشود. آنچه که موجب می گردد و برخی از نماز, روی گردان باشند و یا نسبت به آن تساهل کنند, ندانستن فلسفه نماز و یا درکی غلط از آن است. برخی چنین می پندارند که نماز انسان , نیازی را از خداوند برطرف می کند که البته خیالی واهی است. خداوند نیازی به هیچ مخلوقی ندارد. از این رو آنچه که به عنوان عبادات بر آن تأکید شده, جملگی در جهت کمال انسان است. نماز دارای آثار و فلسفه های متعدد دیگری نیز هست که به آن اشاره می کنیم:
۱- نماز، تقدیر و سپاس گزاری از خداوند است.
۲ – موجب آرامش انسان است.
۳- موجب یاد خداست.
۴ – نماز زمینه پرهیز از گناه را در انسان فراهم می کند.
۵- تأکیدی بر نظافت و سلامتی است.
۶- موجب انضباط و وقت شناسی است.
۷ – دارای آثار وحدت بخش اجتماعی است.
۸- خداوند منبع قدرت و کمال است و ما با نماز و ارتباط با خداوند از او قدرت و کمال می خواهیم و هدایت می طلبیم. حال اگر بی میلی به عبادت و نماز طولانی گردد نشانگر بروز مشکلی در زوایای وجودی انسان است.
بعضی از این مشکلات عبارتند از:
۱- حب نفس و دوست داشتن بیش از حد خود.
۲- جای گیری حب دنیا و زرق و برق آن در دل آدمی.
۳- استفاده از غذای حرام و ناپاک.
۴- تکرار گناه به حدی که دل سیاه گردد و شوق عبادت گرفته شود. با تفحص در نفس خود باید علت را پیدا کرد و مداوا نمایند.
۵- نشناختن نماز و اهمیت و اسرار نهفته در آن. (که باید در فلسفه نماز مطالعه و تفکر کرد).
۶- نشناختن نیاز انسان به نماز و نقشی که نماز در تکامل و سعادت انسان دارد.
۷- عدم شناخت و توجه کافی نسبت به معبود; یعنی , همو که در نماز با او سخن می گوییم. (راه حل آن تفکر در نعمت و عظمت خداوند است)
۸- اشتغال ذهن و فکر و اندیشه و تعلق قلب به دنیا و مسائل مادی.
۹- به طور کلی می توان گفت: علت عمده این حالت ضعف های ایمانی و شناختی است.

منابع:
سایت اسلام سیتی
پرسمان
مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

کانال تلگرام سایت اسلام سیتی

درباره کارشناس دینی

کارشناس دینی
با سلام بنده بعنوان طلبه و کارشناس دینی سایت اسلام سیتی فعالیت دارم. دوستان اگر سوال یا نظری در مورد مطلب بالا دارید میتوانید نظر و سوالتان را از بخش نظرات، ذیل همان مطلب برای ما ارسال کنید. و ان شاء الله ظرف کمتر از 24 ساعت پاسخ شما ذیل سوالتان در همان صفحه درج خواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.